Na czy polega badanie cytologiczne?
Badanie polega na mikroskopowej ocenie wyglądu komórek nabłonkowych, które pokrywają błonę śluzową pochwy po uprzednim ich utrwaleniu i wybarwieniu. Najczęściej wykonywanym badaniem cytologicznym u kobiet jest ocena mikroskopowa komórek nabłonka wielowarstwowego płaskiego, pokrywającego część pochwową szyjki macicy, po uprzednim ich utrwaleniu i wybarwieniu metodą Papanicolaou.

Czemu służy badanie?
Badanie cytologiczne pochwy (części pochwowej szyjki macicy) służy profilaktyce i wykrywaniu stanów przednowotworowych i raka inwazyjnego szyjki macicy, a także kontroli efektywności ich leczenia. Na podstawie badania cytologicznego ustala się dalsze postępowanie diagnostyczne (np. badanie kolposkopowe, wyłyżeczkowanie kanału szyjki i jamy macicy) oraz terapeutyczne (np. elektrokoagulację nadżerki tarczy części pochwowej szyjki macicy).
 
Jak często wykonywać badanie cytologiczne?
Badanie powinno być wykonywane od czasu rozpoczęcia współżycia płciowego raz na rok.

Sposób przygotowania do badania
Nie ma konieczności wykonywania wcześniej innych badań. Kilka dni przed badaniem nie należy stosować leków miejscowych dopochwowo ani też płukania pochwy. Pacjentka powinna powstrzymać się od stosunków płciowych co najmniej 24 godziny przed badaniem. W przypadku stwierdzenia u pacjentki stanów zapalnych pochwy wskazane jest ich wyleczenie przed pobraniem materiału do badania cytologicznego.

Opis badania
Badanie polega na pobraniu z część szyjki macicy materiału komórkowego. Komórki złuszcza się poprzez pocieranie powierzchni tkanek jednorazową szczoteczką. Pobrany materiał komórkowy jest następnie rozprowadzany cienką warstwą na powierzchni szkiełka podstawowego i natychmiast umieszczany w płynie utrwalającym (jest to tzw. rozmaz cytologiczny). Tak przygotowany rozmaz podlega odpowiednim barwieniu (metodą Papanicolaou) a następnie poddawany jest ocenie mikroskopowej i opisowi wg standardu Betesda.

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie
Przed badaniem
>   datę ostatniej miesiączki i czas trwania cykli miesiączkowych (najdłuższy i najkrótszy).
>   aktualnie przyjmowane leki - zwłaszcza hormonalne.
W czasie badania
>   wszelkie nagłe dolegliwości (np. ból).

Jak należy zachowywać się po badaniu?
Nie ma specjalnych zaleceń.

Możliwe powikłania po badaniu
Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentek w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.